HỘI AN – NĂNG LƯỢNG HỒI SINH VÀ TÌNH YÊU

Hội An hôm nay đã trở thành một biểu tượng.

Một đô thị cổ nhỏ bé với diện tích chưa đầy 2km² nhưng mỗi năm đón hàng triệu lượt du khách trong và ngoài nước. Sau đại dịch COVID-19, tốc độ phục hồi của Hội An khiến nhiều người bất ngờ. Từ khoảng 1,5 triệu lượt khách năm 2020, đến năm 2025, lượng khách đến Hội An đã tăng lên hơn 5,6 triệu lượt, doanh thu du lịch – dịch vụ đạt gần 6.500 tỷ đồng.

Đây là những con số biết nói, phản ánh rõ nỗ lực lớn của chính quyền, người dân và các ngành chức năng trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản.

Những con số ấy cho thấy sức hút mạnh mẽ của Hội An trong hiện tại. Nhưng nếu chỉ nhìn Hội An bằng những con số về du lịch, doanh thu hay lượng khách, có lẽ chúng ta mới chỉ nhìn thấy phần nổi rất nhỏ của tảng băng.

Bởi phía sau sự nhộn nhịp hôm nay là một lịch sử nhiều thăng trầm của một vùng đất từng rực rỡ, từng lặng im, từng đứng bên bờ quên lãng rồi lại hồi sinh mạnh mẽ.

Vào thế kỷ XVI – XVII, khi các tuyến hàng hải quốc tế phát triển mạnh, Hội An từng là một trong những thương cảng sầm uất nhất khu vực châu Á.

Những đoàn thương thuyền từ Nhật Bản, Trung Quốc, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hà Lan, Ấn Độ và nhiều quốc gia khác liên tục cập bến nơi đây để trao đổi lụa, gốm sứ, trà, gia vị, kim loại quý, gỗ và nhiều loại hàng hóa xa xỉ.

Họ không chỉ đến rồi đi. Nhiều thương nhân Nhật lập nên khu phố Nhật. Người Hoa hình thành các bang hội Phúc Kiến, Quảng Đông, Triều Châu, Hải Nam. Các thương nhân phương Tây cũng ngày càng xuất hiện đông hơn trên các tuyến giao thương biển.

Không ít người đã cưới vợ Việt, sinh con tại đây, mở cửa hiệu và định cư lâu dài.

Trong một giai đoạn lịch sử, Hội An thực sự là một đô thị quốc tế hiếm hoi của Đông Nam Á - nơi nhiều nền văn hóa cùng hiện diện, giao thoa và phát triển.

Nhà sư Thích Đại Sán khi đến Đàng Trong vào cuối thế kỷ XVII đã mô tả Hội An trong tác phẩm Hải ngoại kỷ sự: “ Hội An là một mã đầu lớn (bến cảng lớn). Thuyền buôn các nước tụ hội đông đúc. Nhà cửa kéo dài nhiều dặm dọc bờ sông. Chủ phố phần lớn là người Phúc Kiến. Người nước ngoài đến đây cưới vợ bản xứ để thuận tiện làm ăn. Chợ búa đông đúc suốt ngày. Cuối đường là Chùa Cầu...”

Chỉ vài dòng ngắn gọn nhưng đủ phác họa sự phồn thịnh của Hội An trong thời kỳ cực thịnh.

Lịch sử thế giới từng chứng kiến nhiều thương cảng giàu có rồi biến mất.

Nhiều đô thị từng thịnh vượng hơn Hội An nay chỉ còn là phế tích.

Điều khiến Hội An trở nên đặc biệt nằm ở khả năng hấp thụ tinh hoa bên ngoài mà vẫn giữ được linh hồn bản địa.

Giữa dòng chảy giao thương quốc tế mạnh mẽ, nhưng kiến trúc Việt vẫn tồn tại; tín ngưỡng Việt vẫn được gìn giữ; nếp sống Việt vẫn bền bỉ; gia đình Việt vẫn là trung tâm của cấu trúc xã hội.

Hội An tiếp nhận thế giới nhưng không đánh mất chính mình. Đó là điều rất hiếm trong lịch sử các đô thị giao thương toàn cầu.

Sau thời kỳ hưng thịnh, Hội An bước vào giai đoạn suy thoái.

Cửa biển thay đổi. Luồng lạch bị bồi lấp. Hoạt động thương mại dần dịch chuyển ra Đà Nẵng. Chiến tranh và những biến động kinh tế kéo dài khiến Hội An dần lặng xuống.

Trước và sau thập niên 1980, Hội An từng được gọi là “đô thị dưỡng già”. Những con phố nhỏ vắng lặng, thời gian như ngừng trôi trên những mái ngói rêu phong. Một không gian trầm mặc, gần như tách biệt với nhịp sống sôi động bên ngoài.

Rất ít người khi ấy tin rằng vùng đất này sẽ có ngày trở lại mạnh mẽ như hôm nay.

Trong nhiều năm gần đây, Hội An không chỉ phục hồi. Nó thực sự “thức dậy”.

Từ một đô thị trầm lắng, Hội An lần nữa trở thành điểm đến của cả thế giới.

Có người đến để du lịch vài ngày rồi ở lại lâu hơn dự định. Có người sau những áp lực của cuộc sống chỉ muốn tìm một nơi yên tĩnh để đi bộ chậm lại giữa những con phố nhỏ. Cũng có những du khách nước ngoài quay trở lại nhiều lần chỉ vì họ cảm thấy nơi này đem lại một cảm giác rất khó gọi tên.

Chỉ cần ngồi bên sông Hoài vào một buổi chiều muộn, nhìn ánh đèn dần sáng lên trên những mái nhà cũ, nhiều người đã cảm thấy lòng mình nhẹ lại.

Hội An có một sức hút rất lạ, không ồn ào nhưng đủ khiến người ta nhớ rất lâu sau khi rời đi.

Có người gọi đó là vẻ đẹp kiến trúc. Có người gọi đó là chiều sâu văn hóa. Có người gọi đó là cảm giác chữa lành….

Nhưng điều gì thật sự làm nên sự thay đổi ấy?

Ngoài những yếu tố hữu hình mà chúng ta có thể nhìn thấy và đo đếm, còn tồn tại những yếu tố vô hình, thuộc về chiều sâu của năng lượng, của sự kết nối giữa con người với vùng đất.

Trong suốt nhiều năm qua, theo sự chứng kiến của chúng tôi- những người theo dõi hành trình của Thầy- Hội An là một trong những vùng đất được Thầy đặc biệt lưu tâm.

Đây là vùng đất được thiết kế mang trong mình một nguồn năng lượng rất đặc biệt - năng lượng của sự hồi sinh và tình yêu. Chính vì giá trị này mà trong một thời gian dài, vùng đất này đã chịu nhiều tác động, bị yểm trừ kìm hãm ở những tầng mà mắt thường khó có thể nhìn thấy.

Công việc của Thầy, theo cách hiểu giản dị, là “làm sạch” những yếu tố cản trở đó, giúp cho dòng chảy năng lượng của vùng đất được khơi thông. Đây là phần việc mang tính vô hình, không thể đo đếm hay kiểm chứng bằng các phương pháp thông thường, nhưng kết quả mang lại thì rất rõ ràng, sờ chạm được.

Ở một góc nhìn rộng hơn, Hội An rất giống Việt Nam.

Việt Nam nhiều lần bị xâm lấn. Nhiều lần bị tàn phá. Nhiều lần đứng trước nguy cơ đánh mất bản sắc.

Nhưng dân tộc này vẫn tồn tại. Vẫn phục hồi. Vẫn giữ được cốt lõi văn hóa của mình.

Việt Nam luôn biết tiếp nhận cái mới nhưng chưa từng đánh mất bản sắc dân tộc.

Giống như Hội An, mềm mại nhưng không yếu đuối. Mở cửa, hội nhập, nhưng không hòa tan. Đi qua đau thương nhưng vẫn giữ lòng nhân hậu.

Hội An là minh chứng cho khả năng hồi sinh phi thường của một vùng đất từng nhiều lần tưởng như ngủ quên.

Và sâu xa hơn, Hội An gửi đi một thông điệp lớn hơn chính nó: khi một vùng đất còn giữ được tình yêu, vùng đất ấy sẽ không chết. Khi một dân tộc còn giữ được bản sắc văn hóa, dân tộc ấy sẽ không biến mất. Và khi con người còn biết yêu thương nhau, thế giới này vẫn còn hy vọng.

Có lẽ đó mới chính là giá trị lớn nhất mà Hội An đang mang lại hôm nay, không chỉ cho du lịch, không chỉ cho kinh tế, mà còn cho ký ức, cảm xúc và niềm tin của con người về sức sống bền bỉ của những vùng đất tưởng như đã ngủ quên.

Không chỉ dừng lại ở Hội An, chúng tôi tin rằng Đà Nẵng, khu vực Quảng Nam (cũ) và cả Việt Nam, trong tương lai gần sẽ tiếp tục được “ đánh thức” như vậy, trở thành những điểm đến không chỉ về du lịch, mà còn về trải nghiệm tinh thần và cảm xúc cho cả thế giới.

Mời quý vị đón đọc Tập truyện “Hội An- Năng lượng hồi sinh và tình yêu” tiếp theo sau….